GENEL BAKIŞ

        Ülkenin kalkınması için bazı devletler, doğrudan ve dolaylı olarak yatırımlar yapmışlardır. Meselâ, 1945 yılı öncesinde Afganistan'a, Almanya ve Çekoslovakya'dan alınan bazı teknik yardımlarla dokuma ve şeker fabrikaları ve barajlar yapılmıştır. Daha sonra ABD'nden sağlanan yardımlarla sağlık kuruluşları yapılmış, tarım makine ve aletleri alınmıştır. Ayrıca Almanya, İsveç ve Sovyet Rusya; Afganistan'a baraj, fabrika ve yol yapmak için yardım etmişlerdir. Sovyet Rusya, bir ara Afgan doğal gazını yüksek fiyatla alarak bu ülkeye ekonomik yönden katkıda bulunmuştur.

        Afganistan, çok fakir, karalarla çevrili, nüfusunun % 80'i kırsal kesimde yaşamakta geçimini daha çok tarım ve hayvancılıktan (koyun ve keçi) sağlayan bir ülkedir. Dünyanın en az gelişmiş 25 ülkesinden biridir. Ülkedeki politik dalavereler, iç karışıklıklar ve savaş içerisinde geçen 20 yıl ve 10 yıla yakın süren Rus işgali (15 Şubat 1989'da sona erdi) ülke ekonomisini derinden sarsmıştır. Gelişmekte olan Afgan ekonomisine Rus işgali bir darbe olmuş ve bu gelişmeyi engelleyip, hem gayri safi milli hasılanın, hem de kişi başına düşen milli gelirin düşmesine neden olmuştur. Çatışmalar sırasında ülke nüfusunun 1 milyondan fazlası hayatını kaybetmiş, milyonlarca insan sakat kalmış ve 1/3'ü kaçarak Pakistan ve İran sınırındaki tepelik sahalara sığındı ve bu iki ülke sınırındaki mülteci sayısı 6 milyondan fazlaydı. işgücü ve sermaye kaybı ile ticaret ve ulaşımın kesilmesi yüzünden son 20 yıl içinde ülke ekonomisinde önemli bir yere sahip ev üretimi düştü, 1998-2001 yılları arasındaki şiddetli kuraklığın etkisiyle insanlar büyük zorluklar yaşadılar.  Nüfusun büyük kısmı yetersiz olan besin maddeleri, giysi tıbbi malzemeler bakımından çeşitli sorunlar yaşarken, askeri operasyonlar ve belirsizlik halkı öfkelendirmektedir. Enflasyonunda artması ciddi bir problemdir.

        ABD'nin başını çektiği müttefik güçlerinin Taliban kuvvetlerini yenilgiye uğratmasından sonra Afganistan'ın yeniden inşası için Tokyo'da düzenlenen Yardım Konferansında toplanan 4.5 milyar dolar Dünya Bankası tarafından yönetilecek bir fona devredildi. Yeniden yapılanma sürecinde öncelikli alanlar; eğitim tesislerinin yeniden inşası, sağlık ve hıfzısıhha hizmetlerinin geliştirilmesi, idari görevlerin arttırılması, tarım sektörünün iyileştirilmesi ile yollar, enerji tesisleri ve haberleşme şebekesinin yeniden inşasıdır.

        Gayri Safi Milli Hasıla: 21 milyar $ (2000 tahmini)

        GSMH Gerçek Büyüme Oranı: Bilinmiyor

        GSMH Kişi Başına Düşen Milli Gelir: 800 $ (2000 tahmini)

        GSMH Sektörlere Dağılımı:  tarım: % 60
                                                            endüstri: % 20
                                                            hizmetler: % 20 (1990 tahmini)

        Fakirlik Sınırının Altındaki Nüfus: Bilinmiyor

        Hane Halkının Gelir Oran Yüzdesi: en düşük % 10: Bilinmiyor
                                                                         en yüksek %10: Bilinmiyor

        Enflasyon Oranı (tüketici fiyatları): Bilinmiyor

        İş Gücü:10 milyon (2000 tahmini)

        İş Gücünün Sektörlere Dağılımı: tarım: % 80

                                                                     endüstri: % 10
                                                                     hizmetler: % 10 (1990 tahmini)

        İşsizlik Oranı: Bilinmiyor

        Bütçe: gelirler: Bilinmiyor
                     harcamalar: Bilinmiyor

        TARIM

        Arazi Kullanımı: Ekili-Dikili Alan: % 12.13

                                       Sürekli Ürünler: % 0.22

                                       Diğerleri: % 87.65 (1998 tahmini)

        Sulanabilir Arazi: 23 860 km² (1998 tahmini)

        Milli gelire en büyük katkı tarımdan gelmektedir. Çünkü ülke nüfusunun % 80'i tarımla uğraşmaktadır. Toplam arazinin % 20'nde ekim yapılabilir, fakat yalnızca %12'i işlenmektedir. Bu devamlı kullanılan ekim alanları da, fazla kuraklık yüzünden genişleyememektedir. Savaş nedeniyle, tarım alanlarının büyük bir bölümü ekilememektedir. Çoğu tarım alanları, hala 'mayın tarlaları" halindedir. 1970 yılında korkunç bir kuraklık olmuş ve tarımı çok etkilemiştir. Fakat 1973 yılına kadar tarımda tekrar kendi kendine yetebilir hale gelmiştir. Tarımdan elde edilen ürünler, ancak halkın ihtiyacını karşılar.

        Daha önce buradaki komünist rejim büyük çapta toprakları müsadere altına almıştır. Ancak bazı etkin kişilerin sahip oldukları pek çok araziyi de siyaset icabı müsadereden muaf tutmuştur. Hatta ilk zamanlarda bu müsadere altına alman toprakları, orduda hizmette bulunan belli başlı köylüler arasında pay etmiş, küçük çaptaki çiftliklerin kooperatiflere katılması için gayret sarf etmiştir. Fakat resmi istatistiklere göre; sadece 191.300 üyeli 1213 kooperatif kurulabilmiştir. 

        Daha iyi tohumun ve kimyasal gübrelerin kullanılması ise verimi artırıcı bir faktör olmuştur. Buğday, mısır, arpa, pamuk, pirinç, darı, baklagiller, sebze ve meyveler önemli tarım ürünleri arasındadır. Sanayi bitkilerinden pamuk ve şeker pancarı yetiştirilir. Afganistan meyve için oldukça elverişli bir ülkedir. Sınırsız sayıda kayısı, dut, kiraz, şeftali, erik, üzüm, kavun yetiştirilir ve çoğu ihraç edilir. Yine çok miktarda kuru ve bazı yaş meyveler ihraç edilebilmektedir. Pamuk ise; diğer bir ihraç maddesidir ve 1976-1977 yıllarındaki toplam 245 milyon dolarlık ihracatın 87 milyon dolarlık miktarın meyve, 60 milyon dolarlık miktarını da pamuk ihracatı meydana getirmektedir.

        Ülkede göçebe ve yarı göçebe hayvancılık yaygın olarak uygulanmaktadır.Keçi ve büyük kuyruklu koyun beslenir. Karakul koyunlarının doğmamış yavrularının derisinden astragan denilen çok değerli kürkler yapılır. Bu kürklerden önemli gelir sağlanır. Ayrıca halı ve kilim dokumacılığı da yapılır.

Afganistan'da Göçebe hayvancılık önemli bir uğraşıdır.

        Güney Türkistan bölgesinin geçim kaynağını tarım, hayvancılık ve el sanatları teşkil eder. Özellikle Murgab, Herat ve Yukarı Amuderya vadilerinde tarım önemli bir gelir kaynağını oluşturur.

SANAYİ

        Afganistan'da sanayi yeterince gelişememiştir. Dokuma sanayisi başlıca sanayi dalıdır ve Kabil ile kuzey bölgesinde toplanmış durumdadır. Ceyhun vadisinden elde edilen bol pamuk ürünü bu dokuma fabrikalarında işlenir, ülkede ayrıca yerel şeker kamışı ve şeker pancarı ürünü işleyen şeker fabrikaları, çimento ve kiremit fabrikaları vardır. Ayrıca küçük ölçekli sabun, ayakkabı ve mobilya imalat atölyeleri de göze çarpmaktadır. Pamuk dokuma endüstrisi ilk olarak 30'lu yıllarda kurulmuştur. Diğer büyük endüstri dalları ise; 1965'den sonra kurulabilmiştir. Doğal gaz 1960'dan itibaren bulunmuş ve işlenmeye alınmıştır. Bu zamanlarda Mezarışerif'te bir kimyasal gübre fabrikası kurulmuş. Şehir ve kasabalarda, Özellikle Kadın nüfusun çalıştığı, çok sayıda halı, kilim ve kaba dokuma atölyeleri vardır. 

        Bir endüstri bankasının kurulabilmesi de 1973'de olmuştur, 1974’den itibaren de madencilik, üretim ve yol inşası gibi birçok alanları kapsayan projeler için SSCB destek sağlamaya başlamıştır

        MADENCİLİK

        Afganistan zengin mineral rezervlerine sahiptir. Ülkede kara ve demir yolları çok yetersizdir. Bu sebeple, zengin kömür ve yüksek kaliteli demir yatakları işletilememektedir. Hindukuş dağlarının kuzeyinde petrol yatakları keşfedilmiştir. Doğal gaz, krom, bakır, talk, barit, kurşun,  çinko, krom, bakır, altın, gümüş, uranyum, değerli taşlar ve altın, sülfür ve tuz ile mücevher işlerinde kullanılan kaliteli turkuvaz yatakları da bulunur.

        Fakat şu anda ticari boyutta yalnızca kömür, tuz ve krom işlenebilmektedir. Daha sonraları da Herat civarında baryum çıkarılmasına, bir başka yerde talk çıkarılmasına başlanmıştır, demir cevheri yatakları da 2 milyar ton civarında bir rezerve sahip olduğu tahmin edilmektedir.

        Ülkede mineral araştırma ve geliştirmesiyle Rusya özellikle ilgilenmiştir,   Buradan   sağlanan   kömür   rezervleri   100   milyon   tondur. Yalnız Karkar ile  Dodkaş madenlerindeki  üretim 190.000 tondur fakat 1980-1981  yıllarında  115.000 tona düşmüştür

        Afganistan'daki en büyük mineral zenginliği doğal gazdır ve tahmin edilen rezerv 100 milyar m³'dür. Ortalama yıllık üretim 2,5 milyar m³'dür. Rusya sınırının 50 km. ötesindeki Şarkuduk'ta bir gaz damıtma tesisinin kurulması, üretimi 2 milyar m³ arttırmıştır. Ürünün yaklaşık yarısı 1967'de döşenen boru hattıyla Rusya'ya akıtılmaktaydı. Tass ajansına göre 1979'da gazdan elde edilen toplam gelir, ülke gelirinin % 21’i, yani 200 milyon dolardı. Afgan kaynak­larına göre, gaz ihracı 1982'de 272,5 milyon dolar kazandırmıştır. Ül­kenin diğer bir mühim ihracatı ise; kuru meyvedir.

        Mahipur Enerji istasyonu gibi bazı hidroelektrik projeleri 1970'de tamamlandı. Kabil'in 70 mil batısında Naghlu Enerji istasyonu ve Helmand nehri üzerindeki Kajaki Enerji istasyonunun da aynı yıl projeleri tamamlanmıştır.

        Elektrik Üretimi: 375 milyon kWh (2000 tahmini)

        Elektrik Üretim Kaynakları: fosil yakıtlar: % 36
                                                           su gücü: % 64
                                                           diğerleri: % 0
                                                           nükleer: % 0 (2000 tahmini)

        Elektrik Kullanımı: 453.75 milyon kWh (2000 tahmini)

        Elektrik İhracatı: 0 kWh (2000 tahmini)

        Elektrik İthalatı:105 milyon kWh (2000 tahmini)

TİCARET

        İhracat: 1.2 milyar $  (2001 tahmini)

        İhraç Malları: Afyon, taze ve kurutulmuş meyveve sebze, fındık, el dokuma halısı, yün, pamuk, deri ve karakul koyunu postu, doğal gaz,kıymetli ve yarı kıymetli taşlar

        İhracat Yaptığı Ülkeler: Pakistan % 32, Belçika % 7, Almanya, % 5, Rusya % 5, Birleşik Arap Emirlikleri % 4, Hindistan, Suudi Arabistan, Hollanda ve İngiltere ön sıralarda gelir.

        ithalat: 1.3 milyar $ (2001 tahmini)

        İthal Malları: İmalat ürünleri, şeker ve çay gibi besin maddeleri, makine, taşıt ve petrol ürünleri; çoğunlukla tüketim malları ithal etmektedir.

        İthalat Yaptığı Ülkeler: Pakistan % 19, Japonya % 16, Kenya % 9, Güney Kore % 7, Hindistan % 6, Türkmenistan % 6, Singapur, Malezya ve Almanya ön sıralarda gelir.

       Dış Borcu: 5.5 milyar $(1996 est.)

        Para Birimi: Afgani

        Para Birimi Kodu: AFA

        Mali Yıl: 21 Mart - 20 Mart